Jedinstvena zbirka narodnih pesama sačuvanih u tradiciji pevanja iz vika, knjiga „Pesme iz vika”, objavljena je 24. juna 2026. godine u izdanju World Music asocijacije Srbije (WMAS) i Društva za negovanje tradicionalnog pevanja izvika iz Nove Varoši.

Knjiga „Pesme iz vika” sadrži dragocene primere narodne poezije koje je tokom višegodišnjeg terenskog rada prikupio Miroljub Raketić – Raketa, istaknuti pevač iz vika i poznavalac ove tradicije. Publikaciju su priredile Jelena Đorđević, profesor srpskog jezika i književnosti, i Marija Vitas, etnomuzikolog.

Objavljena u ograničenom tiražu, knjiga predstavlja značajan doprinos očuvanju nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije i dokumentuje poetski svet koji se do danas prenosi gotovo isključivo usmenim putem.

Za razliku od klasičnih antologija narodne poezije, ova zbirka pesmu posmatra kao živu društvenu praksu – kao deo svakodnevice, rada, porodičnih odnosa, ljubavi, druženja i zajedničkog pamćenja.

Pesme su razvrstane u tematske celine koje obuhvataju misaone, socijalne, porodične, ljubavne, šaljive, posleničke, zavičajne i rodoljubive pesme, pokazujući bogatstvo jedne tradicije koja je istovremeno svedena u izrazu i izuzetno snažna u emocionalnom dejstvu.

Posebnu vrednost izdanju daju tekstovi „Pesma kao život” Jelene Đorđević i „Sve bide i prođe” Marije Vitas, koji tradiciju pevanja iz vika sagledavaju ne samo kao muzički i poetski fenomen, već i kao način života, oblik komunikacije i duhovni artefakt jedne zajednice čiji se glasovi danas nalaze na nevidljivoj granici između vitalnosti i nestajanja.

Opremljena arhivskim i aktuelnim fotografijama, knjiga je istovremeno pesmarica, etnomuzikološki izvor i svedočanstvo o ljudima koji su pesmu čuvali kao deo svog identiteta.

U vremenu ubrzanih kulturnih promena, „Pesme iz vika” podsećaju da je tradicionalna pesma nekada bila mnogo više od umetnosti – bila je razgovor, uteha, pamćenje i način da čovek ostane povezan sa svojom zajednicom, prirodom i zavičajem.

Ovim izdanjem WMAS nastavlja dugogodišnji rad na dokumentovanju, predstavljanju i afirmaciji pevanja iz vika, jednog od najosobenijih oblika dvoglasnog pevanja i jednog od najupečatljivijih vokalnih izraza tradicionalne kulture Srbije.

Prvo javno predstavljanje knjige planirano je za 22. jul, u Novoj Varoši, u okviru 15. Sabora tradicionalnog pevanja izvika.

LINK:

World Music asocijacija Srbije >>  ǀ