Album Bokana Stankovića „Tradicionalna svirka na okarini u Lasovu i istočnoj Srbiji“ predstavlja jedinstveno izdanje posvećeno gotovo zaboravljenoj tradiciji sviranja na okarini u istočnoj Srbiji. Okarina – glineni duvački instrument italijanskog porekla – u Srbiju je dospela krajem 19. i početkom 20. veka. Zbog sličnosti u načinu sviranja sa frulom, prihvaćena je među narodnim sviračima, ali nikada nije postala masovno rasprostranjena. Kako ističe etnolog i antropolog dr Dejan Krstić, „pošto okarina nije autohtoni instrument u Srbiji i pojavljuje se samo sporadično, srpska etnomuzikologija joj nije posvetila mnogo pažnje“. Ipak, zahvaljujući istraživanjima i radu Bokana Stankovića otkriveno je da je selo Lasovo u istočnoj Srbiji bilo izuzetno važan centar izrade i sviranja ovog instrumenta. Tradicija lasovačkih okarinaša razvila se kao autentična i prepoznatljiva – „različita po obliku instrumenta, njegovim osobinama, zvuku, načinu sviranja i repertoaru“, navodi Krstić. Tokom 20. veka u Lasovu je delovalo više desetina svirača okarine, dok je danas Bokan Stanković ostao poslednji aktivni naslednik ove tradicije. Kao izuzetan poznavalac muzičkog nasleđa svog kraja i šireg prostora istočne Srbije, on je sačuvao i proširio repertoar koji se izvodi na ovom instrumentu. Na albumu se nalazi 39 numera, među kojima su i terenski snimci razgovora o tradiciji lasovačkih okarinaša, dok disk donosi čak 46 melodija narodnih kola i pesama – iz Lasova, ali i iz drugih krajeva istočne Srbije. Prateća publikacija donosi i niz novih podataka o okarini i njenim sviračima. „Podaci o više od trideset istaknutih okarinaša i majstora iz Lasova jasno pokazuju da je ovo selo bilo jedinstveni i najveći centar ovog instrumenta ne samo u istočnoj Srbiji već i u celoj Srbiji, a možda i na Balkanu“, naglašava Krstić. Okarina je u ovom kraju bila instrument svakodnevnog života – svirala se na otvorenom, u stočarskom i poljoprivrednom okruženju, ali i na okupljanjima i igrankama. Bogat repertoar oblikovan je i snažnim uticajem lokalnih duvačkih orkestara, koji su u javni muzički život donosili širok spektar melodija – od lokalnih pesama do popularnih gradskih i radijskih melodija 20. veka. Na značaj ovog izdanja ukazuje i recenzija etnomuzikološkinje dr Selene Rakočević, koja ističe da je ovo izdanje izuzetan primer povezivanja muzike i naučne interpretacije: „Ovo izdanje, uz tehnički više nego uzorno pripremljene muzičke snimke i sadržajno izuzetnu prateću knjižicu sa tekstom etnologa dr Dejana Krstića, prevazilazi okvire muzičkog izdanja i postaje nezaobilazno štivo ne samo za poštovaoce tradicionalnog nasleđa Srbije, već i u domenima etnomuzikologije i etnokoreologije.“ Zahvaljujući tome, izdanje „Okarina u Lasovu i Crnoj Reci (istočna Srbija)” predstavlja jedno od značajnih novijih doprinosa dokumentovanju i očuvanju nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije i dragocen zvučni zapis tradicije koja je danas gotovo iščezla.

Download the album booklet >>